Thủy tinh Séc là một điều kì diệu được cả thế giới ghi nhận và ngưỡng mộ, minh chứng bằng việc UNESCO đã công nhận nó vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể. Trước Thế chiến thứ II, các tác phẩm từ thủy tinh Séc được phổ biến rộng dãi đặc biệt các ứng dụng nghệ thuật dành riêng cho tang lễ. Tuy nhiên, truyền thống gắn liền với nơi an nghỉ cuối cùng cũng đang dần trên bờ vực bị lãng quên trong xã hội Séc. Glaz Bridge và các dự án của họ đang cố gắng khôi phục lại truyền thống đặc biệt này. Họ đã thiết kế một bộ sưu tập các tác phẩm điêu khắc tang lễ chủ yếu từ kĩ thuật nung chảy thủy tinh phối hợp cùng các đại diện hàng đầu về thủy tinh của nghệ thuật đương đại Séc. Các chế tác được lấy cảm hứng từ các nghi lễ dành cho người đã khuất của nhiều nền văn hóa khác nhau và thông qua ngôn ngữ chung về sự sáng tạo và tưởng nhớ người đã khuất. Dự án cũng thể hiện sự kết nối bền chặt giữa các nền văn hóa và cộng đồng khác nhau – trong đó phải kể đến Séc và Việt Nam - với mục đích bảo quản tro cốt của người đã khuất hoặc những kỷ niệm khác về họ, chẳng hạn như các món đồ trang sức hay bức thư tay.
Các tác phẩm điêu khắc tang lễ của bộ sưu tập GLASS SOUL – Linh Hồn Thủy Tinh được sử dụng để lưu trữ tro cốt của người đã khuất hoặc những kỷ niệm khác về họ, chẳng hạn như các món đồ trang sức hay những bức thư tay. Đồng thời, chúng là những tác phẩm nghệ thuật có giá trị được tạo ra tại các xưởng sản xuất thủy tinh hàng đầu của Séc – những nơi tiếp nối truyền thống sản xuất thủy tinh phong phú của Séc. Các xưởng sản xuất nổi bật ví dụ như Studium Lhotský – đã từng sản xuất chiếc quan tài cho hoàng gia Đan Mạch. Trong bộ sưu tập điêu khắc tang lễ GLASS SOUL, một công nghệ vô cùng độc đáo đòi hỏi kĩ thuật điêu luyện của các bậc thầy chế tác chính là nung chảy thủy tinh trong khuôn. Công nghệ kĩ thuật truyền thống này được sáng lập bởi cặp đôi nổi tiếng thế giới người Séc Stanislav Libenský và Jaroslava Brychtová.
Các chế tác điêu khắc nằm trong bộ sưu tập không chỉ gây ấn tượng sâu sắc bởi kĩ thuật thủ công điêu luyện mà còn bởi thiết kế độc đáo và đa dạng là nhờ sự tham gia, góp sức của các nghệ sĩ – nghệ nhân đương đại hàng đầu của Séc ở nhiều lứa tuổi và lĩnh vực khác nhau. Chính nhờ điều này, bộ sưu tập đã đạt được sự sáng tạo tối đa và sự phong phú về mặt trí tuệ giữa các nhà thiết kế và nghệ nhân thủy tinh. Nhiếp ảnh gia Tono Stano, thợ kim hoàn Viktorie Beldová, nhà điêu khắc và thợ kim hoàn Jiří Belda, nhà thiết kế thời trang Natálie Dufková, họa sĩ Marek Číhal, rapper Vladimír 518 và nhiều những nhân vật nổi tiếng khác đa dạng trong lĩnh vực đã phản ánh sâu sắc quan điểm cá nhân về việc tôn vinh người đã khuất và cách lưu giữ ký ức của họ trong các tác phẩm điêu khắc tang lễ. Đê tìm hiểu thêm về dự án các độc giả có thế truy cập trang thông tinwww.glasssoul.eu.
Mỗi một tác phẩm điêu khắc đều độc đáo, giống như cái cách khắc họa cuộc đời và ký ức của mỗi người. Như Martina Sikorová, tác giả của dự ánGlaz Bridge, bộ sưu tập GLASS SOUL – Linh hồn Thủy Tinh chia sẻ: "việc đưa một tác phẩm điêu khắc bằng thủy tinh vào ngôi nhà của bạn cũng có thể là một cách để tôn vinh cuộc sống và niềm đam mê của người thân yêu. Có thể họ là người yêu thiên nhiên nồng nhiệt và bạn chọn một chiếc bình được trang trí bằng các họa tiết hoa lá tinh tế. Hoặc họ yêu đại dương và bạn chọn một chiếc bình phản ánh vẻ đẹp, màu sắc và sức mạnh của biển cả. Sự lựa chọn có thể là một trải nghiệm cá nhân hóa khi bạn đang tìm kiếm một chiếc bình phản ánh tính cách và tinh thần độc đáo của người thân yêu". Bên cạnh đó, bà cũng cho rằng tác phẩm điêu khắc này cũng có thể được mua để dành cho chính bạn và nhấn mạnh rằng việc tự lên kế hoạch cho đám tang của mình được biết đến dựa trên sự lưu giữ truyền thống sâu sắc ở nhiều nền văn hóa khác nhau.
Các tác phẩm điêu khắc tang lễ của bộ sưu tập GLASS SOUL đã thu hút được sự chú ý trong không gian công cộng của Séc điển hình như triển lãm Glass Soul: The Return of Memorable Art, được tổ chức tại Bảo tàng Nghệ thuật Praha vào năm 2023. Bộ sưu tập các tác phẩm điêu khắc tang lễ được trưng bày tại triển lãm nhận sự đánh giá cao của giới chuyên nghiệp và công chúng. Cũng chính những tác phẩm nghệ thuật điêu khắc làm bằng thủy tinh của Séc, kết hợp giữa truyền thống và nghệ thuật đương đại nằm trong dự án GLASS SOUL COLLECTION này lại một lần nữa được triển lãm tại Việt Nam vào năm 2024. Tại đây, các chế tác độc đáo này đã làm say đắm hàng nghìn khán giả đến chiêm ngưỡng triển lãm The Magic of Czech Glass – Sự kì diệu của thủy tinh Séc do Đại sứ quán Cộng hòa Séc tại Hà Nội, Trung tâm Séc và Bảo tàng Mĩ thuật Việt Nam phối hợp tổ chức dành riêng cho công chúng Việt Nam. Triển lãm là một cơ hội độc đáo để giới thiệu hướng đi mà nghệ thuật thủy tinh đương đại của Séc đang hướng tới, cũng như chứng minh kĩ thuật thủ công điêu luyện đẳng cấp thế giới của những nghệ nhân thủy tinh đến từ Cộng hòa Séc.
Tác giả: Martin Machorek
